PrirodaNenad Marković |
U Crnoj Gori otkrivene dve nove vrste puževa
Podeli
Kopiraj- Štampaj
Međunarodni tim istraživača otkrio je dve do sada nepoznate vrste kopnenih puževa na području Durmitora i kanjona Komarnice u Crnoj Gori. Otkriće pokazuje da čak i relativno dobro istraženi delovi Evrope kriju životinjske vrste koje nauka još nije opisala.
Novootkrivene vrste, nazvane Cochlostoma dobrido i Cochlostoma komarnica, pripadaju rodu kopnenih puževa koji naseljavaju krečnjačke predele Mediterana i Balkana. Reč je o veoma malim životinjama, čije su kućice kupastog oblika i duge svega oko šest milimetara. Hrane se algama i lišajevima koji rastu na stenama.
Za razliku od većine kopnenih puževa, njihove oči nalaze se sa strane glave, a ne na vrhovima pipaka. Još jedna zanimljiva osobina jeste prisustvo kružnog poklopca kojim mogu zatvoriti otvor kućice kada se povuku u njenu unutrašnjost.
Kako su otkrivene nove vrste?
Istraživanje je sprovedeno tokom niza terenskih ekspedicija između 2018. i 2025. godine, u kojima su učestvovali profesionalni biolozi, studenti, ljubitelji prirode i volonteri iz više zemalja. Ekspedicije je organizovala inicijativa Taxon Expeditions, u saradnji sa fondacijom Taxon Foundation i Crnogorskim društvom ekologa.
Tokom istraživanja biodiverziteta Durmitora i kanjona Komarnice prikupljeni su brojni primerci puževa. Iako su na prvi pogled podsećali na već poznate vrste, detaljnija ispitivanja otkrila su značajne razlike. Tek nakon anatomskih analiza i proučavanja njihove DNK istraživači su potvrdili da je reč o dve vrste koje do tada nisu bile naučno opisane.
Vrsta Cochlostoma dobrido dobila je ime po visoravni Dobri Do u Nacionalnom parku Durmitor, dok je Cochlostoma komarnica nazvana po kanjonu istoimene reke. Zanimljivo je da su nazive odabrali sami učesnici ekspedicija glasanjem u istraživačkom kampu.
Otkriće ima i značaj za zaštitu prirode. Kanjon Komarnice, jedno od staništa novootkrivenih puževa, ugrožen je planiranom izgradnjom hidroelektrane i akumulacionog jezera. Istraživači upozoravaju da bi potapanje kanjona moglo uništiti staništa brojnih organizama, uključujući i vrste koje još nisu poznate nauci.
Ko stoji iza istraživanja?
U istraživanju su učestvovala 23 istraživača iz međunarodnog tima, među kojima su biolog Menno Schilthuizen i stručnjak za puževe Enrico Zallot, kao i istraživačice iz Crne Gore Jovana Đokić, Andrijana Mićanović i Jelena Popović. Među autorima je i Iva Njunjić, povezana sa organizacijom Taxon Expeditions.
Rezultati istraživanja objavljeni su 27. jula 2026. godine u međunarodnom naučnom časopisu Biodiversity Data Journal, pod naslovom Two new Cochlostoma species from the Durmitor and Komarnica regions of northern Montenegro (Caenogastropoda, Cochlostomatidae).